IZLOŽBA “LEGAT STEVANA I STANISLAVA BINIČKOG” ODUŠEVILA FOČAKE

Originalni notni zapis „Marša na Drinu“, gramofonske ploče Muzike kraljeve garde iz 1910. godine, razna dokumenta, odlikovanja, fotografije, vrijedna i autentična građa i lični predmeti porodice Binički dio su izložbe „Legat Stevana i Stanislava Biničkog“ Narodnog muzeja iz Kruševca, koja je sinoć otvorena u Muzeju Stare Hercegovine u Foči u okviru Majskih dana kulture.Grupa autora iz Kruševca izložbu je priredila povodom 100 godina čuvene koračnice „Marš na Drinu“, koju je Stanislav Binički komponovao 26. maja 1915. godine u Kragujevcu, kako je svojeručno napisao na originalnom dokumentu.

Načelnik opštine Foča Radisav Mašić, koji je otvorio izložbu, naglasio je da je vojni kapelnik Stanislav Binički bio začetnik savremene srpske muzike, da je napisao prvu srpsku operu „Na uranku“, i da je srpskoj umjetnosti dao mnogo više nego oni koji su srpskog porijekla.

Kustos-istoričar iz Kruševca Kosta Radić podsjetio je da je vojni inženjer Stevan Binički, koji se istakao junaštvom u srpsko-turskim ratovima, rođen u Lici i porijeklom je Hrvat rimokataločike vjere. On je u Srbiju došao 1868. godine, gdje je primio srpsko državljanstvo i pravoslavnu vjeru. Kao srpski oficir koji je gradio pontonske mostove, počeo je da radi u selu Jasika kraj Kruševca, u kome se 1872. godine, iz braka sa Marijom, porijeklom Njemicom, rodio njihov sin Stanislav.

Stanislav Binički osnovao je prvi simfonijski orkestar – Beogradski vojni orkestar i jedan je od osnivača muzičke škole u Beogradu. Muziku kraljeve garde je osnovao 1904. godine, čiji je bio dirigent do 1920. godine, kada postaje prvi direktor novoosnovane stalne opere u Beogradu.

Cilj izložbe je da bratski narod sa obje strane Drine sačuva uspomenu na Biničkog i na njegovu kompoziciju Marš na Drinu, koja,  kako istoričar Radić kaže, može da slovi za srpsku himnu:

-Pored gradova u Srbiju cilj nam je bio baš da se zaustavimo na rijeci Drini, da narod vidi I doživi originalnu pjesmu, tekst, partuturu Mrša na Drinu. Ova himna, ovaj marš je pobijedio 1992.godine kada se birala himna Republike Drbije, međutim muzički kritičari su smatrali da je treba zaobići, da treba da ostane jedna znamenita velika pjesma, srpski narod je dobio drugu himnu, ali Marš na Drinu je prosto rame uz rame sa himnom i stalno se pjeva, stalno je prisutna u srcima i duši srpskog naroda-istakao je Radić.

Direktor Muzeja Stare Hercegovine Branka Dragičević zahvalila se predsjedniku Udruženja Srba iz BiH u Srbiji Miši Janjiću, koji je, kako je naglasila, zaslužan za dolazak ove postavke u Foču.

- Veliko nam je zadovoljstvo što smo ugostili jednu ovakvu izložbu. Ona svoj put završava ovdje u Foči, što nam je još više drago, jer se 26. maja puni 100 godina od komponovanja `Marša na Drinu`- rekla je Dragičevićeva.

Posjetioci izložbe zadovoljni što su imali priliku da pogledaju dragocjena svjedočanstva o životu Stanislava Biničkog i njegovog oca i smatraju da bi što više ovakvih i sličnih postavki trebalo da bude u Foči:

-Uvjerili smo se da Drina nikada nije bila granica, Drina spaja dva bratska naroda, drago mi je da sam imala priliku da pogledam ovu izložbu-kaže Tamara Krunić, jedna od posjetilaca.

-Uživala sam u izložbi i jako mi je drago da je Foča ugostila jednu ovako značajnu postavku-utisci su Mirjane Kulić.

Stanislav Binički autor je većeg broja kompozicija za vojne duvačke orkestre. Smatra se da je najpoznatiji srpski marš, Na Drinu, Binički posvetio pukovniku Stojanoviću, koji je poginuo u Bici na Ceru. Bio je uvažena ličnost kada je, krajem tridesetih godina dvadesetog veka, pozvan da prvi put čuje novopostavljena zvona na novoj, upravo završenoj crkvi Svetog Aleksandra Nevskog na Dorćolu u Beogradu. Prema zapisu u crkvenom ljetopisu Binički je, slušajući, u oduševljenju uzviknuo: "Eto konačno i Beograd dobi prava crkvena zvona".

U njegovoj rodnoj Jasici kod Kruševca svake godine se održava muzička manifestacija Dani Stanislava Biničkog, u okviru koje nastupaju mnogi ugledni solisti i ansambli.